Hefboom In partnerschap

Onze hele handelen gebeurt in afstemming met de belangrijkste mensen in de ontwikkeling van kinderen: de ouders. Verder werken we samen met organisaties, instellingen, voorzieningen en diensten actief op diverse levensdomeinen.

Hieronder vind je materiaal, inzichten, ideeën, interviews, onderzoeksresultaten, tools … die je kunnen inspireren.

Lees hier de tekst vanuit het project ‘Kleine Kinderen Grote Kansen’ met de opleidingen kleuteronderwijs.

banner bij Hefboom In partnerschap
terug naar overzicht

Anders kijken naar kansarme ouders

Bijna 1 op de 5 kinderen jonger dan 18 jaar in België leeft in een gezin met een inkomen onder de armoederisicodrempel. Hoe kan een school kinderarmoede aanpakken? “Het begint met de bril waardoor je kijkt naar kansarme ouders”, zeggen ze bij basisschool De Boomgaard in Hasselt. Hoe doen ze dat dan?

Zeg niet te snel: ‘Kansarme ouders zijn niet geïnteresseerd'

De meeste leraren komen zelf uit een middenklassegezin. Juf Sarah niet. Thuis hadden ze het niet breed en ze maakte het allemaal mee: de scheiding van haar ouders, het overlijden van haar vader, schulden en deurwaarders… Ondanks alles maakte Sarah de overstap van het beroepsonderwijs en werd ze kleuterjuf. “Het leverde me enkele speciale antennes op waarmee ik kijk naar kleuters.” 

Hoe een koffiemoment het zelfbeeld van kansarme ouders opkrikt

“Als kansarme ouders voelen: ‘het zal met mijn kind op school net zo gaan als bij mij’, dan heb je een bruggenbouwer nodig die hun het nodige vertrouwen geeft.” Dat zegt prof. Patrick Meurs. Hij volgt de ontwikkeling van jonge kinderen in armoede.

Hoe je als brugfiguur meer ouders in het secundair krijgt

Hoe betrek je ouders van kinderen in het secundair bij de school? Brugfiguren Pieter en Maudlin lokken de ouders met initiatieven als een openklasdag, een infoavond … en trekken van deur tot deur om ook de moeilijk bereikbare ouders te bereiken. “Als de kloof tussen ouders en school overbrugd is, presteert de leerling beter”, licht brugfiguur Maudlin toe.

Zijn huisbezoeken zinvol?

Heeft het zin dat leraren op huisbezoek gaan bij leerlingen en hun ouders? Zeker wel, zegt Carine Vanhoucke, ervaringsdeskundige in de armoede. Maar er zijn wel voorwaarden. “Doe het niet omdat je moet, bereid je goed voor en haal alles in je naar boven om het gezin op zijn gemak te stellen.

Sociale wandeling voor schoolteams en stadsdiensten

Door wie? bachelor kleuteronderwijs Odisee Aalst i.s.m. lokale stedelijke actoren in Aalst
Voor wie? scholen en sociale diensten

Inhoud: 

Doel: directies en zorgcoördinatoren in contact brengen met lokale sociale actoren zodat de eerste de werking van deze laatsten wat leren kennen. 

Meer info:

Kan je hier lezen

Ouderparticipatie bij de opvang

Door wie: Kind en Gezin
Voor wie: kinderopvang

Inhoud: 

Ouderparticipatie hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het is in de eerste plaats een houding: ouders helder informeren, ouders toegang geven tot de lokalen waar de kinderen verblijven, met hen overleggen, … Er zijn tal van interessante thema’s om met een groep ouders te bespreken: de aankoop van speelgoed, een uitstap met de kinderen, de organisatie van een feest, de herinrichting van de buitenruimte, het uitwerken van de verwelkoming van nieuwe ouders, het weekmenu …

Meer info:

Tips en aandachtspunten voor een goede samenwerking met ouders vind je hier: https://www.kindengezin.be/img/ouders.pdf 

Algemeen: https://www.kindengezin.be/kinderopvang/sector-babys-en-peuters/ouders/participatie/ 

Partners in opvoeding

Door wie: VBJK
Voor wie: kinderopvang, scholen, lerarenopleiding

Inhoud:

Professionals die met heel jonge kinderen werken, doen dat steevast in overleg met de gezinnen waar die kinderen opgroeien. In de kinderopvang van baby’s en peuters focussen verschillende boeken en films op dat partnerschap met ouders. Wat werkt en niet werkt in die samenwerking met ouders, in het omgaan met diversiteit, het overleg met partnerorganisaties en de samenwerking met de buurt, is zinvol om mee te nemen naar het kleuteronderwijs.

Omdat jij het kind in groep kent en de ouders hun kind thuis kennen, kan er een soort bondgenootschap van gedeeld opvoeden ontstaan waarbij ouders de eerste opvoeder zijn. Hoe werk je daaraan?

Meer weten: https://vbjk.be/nl/publicaties/kinderopvang-en-ouders-partners-in-opvoeding

Ontmoeten is simpel, Naomi Geens

Door wie: VBJK
Voor wie: kinderopvang, scholen, lerarenopleiding

Inhoud: 

Een plek waar gezinnen elkaar tegenkomen, is niet vanzelfsprekend ook een ontmoetingsplek. Ontmoetingskansen creëren tussen diverse gezinnen is mogelijk, het is zelfs wenselijk, maar het gaat niet altijd vanzelf. Dit boek legt uit waarom en hoe je werk kunt maken van kleine ontmoetingen.

Meer info: https://vbjk.be/nl/publicaties/ontmoeten-is-simpel 

Ubuntu

Door wie: VBJK
Voor wie: kinderopvang, scholen, lerarenopleiding

Inhoud: 

De filosofie uit Sub-Saharisch Afrika draait om toewijding tussen mensen onderling. Tierlantuin werkt sinds jaar en dag aan ubuntu: in een druk bevolkte wijk waar veel gezinnen met een maatschappelijk kwetsbare achtergrond wonen, werken aan de sociale cohesie tussen professionals kinderen, ouders en buurtbewoners. Deze thema's komen aan bod: verankerd in de buurt, kinderen en ouders samen welkom, inzetten op kwaliteit, kinderen verbinden met elkaar, bouwen aan het collectief.

Meer info: https://vbjk.be/nl/publicaties/ubuntu

Wiegelied voor Hamza

Door wie: VBJK
Voor wie: kinderopvang, scholen, lerarenopleiding

Inhoud: 

Een tocht langs verschillende kindercentra in Europa toont medewerkers die dagelijks inzetten op diversiteit en ontmoeting. Welke initiatieven nemen ze om kinderen en ouders gelijke kansen te geven? Hoe communiceren ze met gezinnen in een meertalige context? Wat doen ze extra voor het welbevinden van kinderen en ouders met een andere culturele achtergrond? In de film geven professionals concrete tips: achter de schermen tonen ze hoe ze op kleine schaal werken aan een warme en democratische samenleving. Moeders en vaders getuigen hoeveel dit voor hen betekent.

Meer info: https://vbjk.be/nl/publicaties/wiegelied-voor-hamza

Ontmoetingsfunctie voor kinderen en ouders in de Huizen van het Kind

Door wie? Kind en Gezin, VBJK
Voor wie? kinderopvang

Inhoud:

Zeer veel initiatieven organiseren een vorm van ontmoeting. Om meer duidelijkheid te krijgen rond het begrip ontmoeting en de mogelijke betekenis voor de Huizen van het Kind, voerde het VBJK in opdracht van Kind en Gezin onderzoek naar de rol die ontmoeting zou kunnen spelen in de Huizen van het Kind. Het doel was de ontwikkeling van praktijkgerichte modellen voor de ontmoeting tussen kinderen en ouders in de Huizen van het Kind. De brochure behandelt het belang van ontmoeting (als pijler van de preventieve gezinsondersteuning), het ‘kleine ontmoeten’ en hoe dat tot stand kan komen (bouwstenen), diverse ontmoetingsinitiatieven, …

Meer info: https://www.kindengezin.be/img/Ontmoetingsfunctie-hvhk-eindrapportvbjk.pdf 

Belang van ouderbetrokkenheid in kleuteronderwijs

Door wie? VIVES Zuid campus Kortrijk
Voor wie? lerarenopleider

Inhoud:

Het betreft een AMIF-onderzoeksproject dat nog lopende is. Met steun van het Europees Fonds voor Asiel, Migratie en Integratie en de Vlaamse overheid financiert het AMIF-project 7 proeftuinen in verschillende Vlaamse steden die knelpunten op vlak van ouderbetrokkenheid analyseren en actie ondernemen om de samenwerking met ouders bij de start van de schoolloopbaan te versterken. De focus ligt daarbij op ouders met een niet-Europese nationaliteit. Deze proeftuin focust binnen de stad Menen en heeft als werktitel ‘Cocreatief werken aan Kleuterparticipatie in Menen’ VIVES hogeschool stapt mee in het onderzoek en koos voor de stad Menen om een projectvoorstel in te dienen rond kleuterparticipatie via ouderbetrokkenheid. Menen wordt verder gekenmerkt door een hoge graad van kansarme geboortes: gemiddeld 26.4% van de kinderen werd in kansarmoede geboren in 2010-2011-2012. Dit is een pak hoger dan het gemiddelde in West-Vlaanderen (10.1%) en Vlaanderen (11%)[1]. In 2014 telde Menen 2975 vreemdelingen[2], of 9% tegenover het totaal aantal inwoners in Menen. Dit is hoger in vergelijking met het gemiddelde percentage van klein-stedelijke provinciale gebieden (7.7%) en hoger dan het Vlaamse gemiddelde (7.5%). Menen huisvest 79 verschillende nationaliteiten, maar het gros van de vreemdelingen komt – logischerwijze aangezien de geografische ligging – uit Frankrijk (5.1% t.o.v. het totaal aantal inwoners). Wanneer we kijken naar het aantal vreemdelingen met een niet-EU identiteit, zien we dat 237 inwoners uit Europa (niet-EU) komen, 11 personen uit Turkije, 185 uit Maghreb en 622 personen uit niet-Europese landen (incl. Turkije) (2014). Cijfers uit 2012 leren ons dat 61% van de niet-Belgen in Menen uit de EU komen, hetgeen hoog is vergeleken met arrondissement Kortrijk (47%) en West-Vlaanderen (51%)[3]. Vanuit de expertise van VIVES blijkt ons Vlaamse onderwijs nogal vaak top-down en in een éénrichtingsverkeer te werken, met bovendien een vrij talige werking. Hierdoor bereiken we vanuit onderwijs de ouders van AMIF kinderen amper en zien we vaak de sterktes van taalarme kinderen en jongeren niet. In huidige initiatieven binnen een schoolcontext ligt de focus vaak op remediëren en het bijspijkeren van vakken zoals wiskunde en taal en wordt veeleer vertrokken vanuit de idee van een achterstand in plaats van te vertrekken vanuit mogelijke, uiteenlopende sterktes, interesses, talenten, passies… van de kinderen, jongeren en vooral ook de ouders. Het zijn wellicht die sterktes die we moeten vinden om hen van hieruit aan te spreken. Er werd gekozen om te vertrekken vanuit gesprek met ouders én schoolteam, om zo door middel van co-creatie acties op te zetten op maat van ouders en school. Regierol wordt opgenomen door de Katholieke Hogeschool Vives Zuid. In de hogeschool is via het expertisecentrum verbonden aan de lerarenopleiding en het expertisecentrum verbonden aan Sociaal Agogisch Werk heel wat kennis en expertise opgebouwd. De eerste onderzoeksfase (januari 2017 tot juni 2017) werd uitgevoerd in samenwerking de Vrije Basisschool VLAM in Menen (‘ de vlamschool’). Basisschool ‘De Kleine Prins’ sloot in de tweede onderzoeksfase (september 2017 – juni 2018) mee aan. Onderzoeksfase 1 (januari 2017 tot juni 2017) werd reeds afgerond. Hierin stond vooral een contextanalyse, bevraging van ouders, schoolmedewerkers en partners (hulpverleningsorganisaties uit de buurt) centraal. Deze onderzoeksfase werd afgerond door in co-creatie met de betrokken partijen een actieplan te ontwikkelen, dat gedurende de tweede onderzoeksfase (september 2017 – juni 2018) centraal zou staan. In de tweede onderzoeksfase (september 2017 – juni 2018) staat het uitvoeren van de geplande acties, acties bijsturen, … centraal. Deze onderzoeksfase is momenteel nog lopende. In een derde onderzoeksfase (september 2017 – december 2017) zal evaluatie, rapportering, disseminatie centraal komen te staan. Een eindpublicatie, waarin een analyse van de verschillende proeftuinen gemaakt zal worden, zal gepubliceerd worden door het VBJK in de loop van 2019.

terug naar overzicht